Kan je een agressieve hond iets leren? Het antwoord is kortweg “ja”. Als hondeneigenaar is het allereerst belangrijk om te begrijpen waar de agressie van je hond vandaan komt. Bij alle gedragsissues, willen we de hondentraining en hondengedragstherapie namelijk afstemmen op de oorzaak van het gedrag. Alleen dan kunnen we het gedrag namelijk veranderen.
Agressieve hond
Agressie bij honden is in eerste instantie normaal hondengedrag, wat niet wil zeggen dat het gewenst gedrag is. Een hond kan zijn ongenoegen op weinig andere manieren laten blijken, dan door middel van agressie. Vaak gaat er aan agressie wel subtiele hondencommunicatie vooraf. Het is dus belangrijk om die te herkennen, om agressie te kunnen voorkomen en oplossen bij een hond. Een hond vertoont gedrag nooit ‘zomaar’, maar dat is wel het gevoel dat je kunt krijgen bij agressie, dat de hond ‘ineens’ reageert, bijvoorbeeld als een hond bijt zonder waarschuwing.
Hoe stop je het agressieve gedrag van een hond?
Een agressieve hond is eigenlijk nooit áltijd agressief. Wel kan een hond agressief gedrag vertonen. Een hond die agressief gedrag vertoont, is geen ‘slechte hond’. Toch vinden veel hondeneigenaren ‘agressief’ niet een prettig label. Bedenk dan, dat dit gaat om de naam die we geven aan bepaald hondengedrag dat valt in de categorie ‘agressief’. Het label zegt niets over je hond. Niet dat hij niet lief is, niet dat je hond vals is, niet dat hij bepaald gedrag vertoont met een bepaalde intentie en zeker niet dat het je hond zijn ‘schuld’ is. Agressief gedrag zegt niets over terecht of onterecht gedrag, of over welke partij dit gedrag wel of niet heeft uitgelokt.
Feit is wel, dat de desbetreffende hond een ‘actieve’ coping stijl inzet (ook wel aanvallen genoemd).
Bij een agressieve hond denken we al snel aan bijten, maar bij honden gaat er heel veel gedrag aan vooraf, dat we ook agressie noemen. Gedrag zoals:
- Grommen
- Blaffen waarbij de tanden zichtbaar zijn
- Lip optrekken
- Fixeren (aanstaren)
Aan dergelijk gedrag (dat valt onder de categorie agressie, ook al bijt de hond niet) gaan vaak eerst nog andere subtielere signalen van spanning vooraf.
Hoe zie je dat een hond agressief is?
De gedragingen hierboven genoemd vallen onder de noemer agressie, ook al bijt de hond (nog) niet. Dit kan zich verder ontwikkelen tot bijvoorbeeld gedrag zoals:
- Happen in de lucht
- Bijten, schade toebrengen
Agressie van een hond is vaak gericht op iets, ook wel een ‘prikkel’ genoemd. Eerste signalen van agressie, zijn vaak subtiel en verraden dat de hond veel spanning heeft. Je kunt dan stress signalen bij de hond zien. Herken je deze signalen en lichaamstaal, dan kan je zien aankomen dat de hond zich niet op zijn gemak voelt en spanning opbouwt.
Wanneer agressie verergert, zie je vaak dat de hond steeds verder gaat in zijn gedrag. Waar de hond eerst fixeerde, gaat hij later bijvoorbeeld happen. Een hond die eerste tekenen van agressie vertoont, is potentieel gevaarlijk, vandaar dat fixeren ook in de categorie agressie valt, ook al is de hond nog niet daadwerkelijk agressief. Fixeren is gedrag dat vaak vooraf gaat aan een volgende stap binnen de opbouw van agressie. Natuurlijk is geen hond hetzelfde en kunnen we nooit met zekerheid zeggen of een fixerende hond daadwerkelijk meer agressie gaat vertonen. Wel zal je zien dat ook andere honden een fixerende hond vaak met argwaan tegemoet treden. De hond is er dan ook niet zeker van, wat het vervolg van de gedragingen van de fixerende hond, zullen zijn.
De motivatie van een agressieve hond
Om te begrijpen waarom je hond zich agressief gedraagt, is het belangrijk te proberen je te verplaatsen in de hond. Waarom reageert je hond op dit moment in deze situatie, zo? In bijna alle gevallen zet een hond agressie in richting iets dat hij spannend of onprettig vindt. Bijvoorbeeld omdat:
- Hij is er niet bekend mee/ aan gewend (onvoldoende socialisatie van een hond ligt hieraan ten grondslag). Je hond heeft niet geleerd dat hetgeen waar hij agressie naar vertoont, ongevaarlijk is. Hij reageert dus gespannen en aanvallend.
- Hij heeft er eerder slechte ervaringen mee opgedaan (een trauma bij een hond is hier de boosdoener). Dit bekent dat je hond heeft geleerd dat hetgeen waar hij agressie naar vertoont, iets is om bang voor te zijn.
- Hij reageert omdat hij iets onprettig vindt. Bijvoorbeeld agressie van je hond bij behandeling door de dierenarts, een borstelbeurt of een bepaalde aanraking.
- Een hond kan agressief worden na een verandering. Er kan dan plotseling agressie bij je hond optreden, die er eerder niet was. Er kan ook sprake zijn van een gedragsverandering na castratie.
Naast leerervaringen (of het gebrek daaraan), kunnen er andere kenmerken een rol spelen bij agressie, zoals territoriaal gedrag, hondenraskenmerken of bezitsagressie bij de hond.
Hond agressief
Hebben we het over agressief gedrag, dan hebben we het vaak over een uiting van een emotionele staat waarin je hond verkeert. Hij voelt zich gespannen, onzeker, angstig, weet niet hoe hij op een andere manier op deze situatie kan reageren dan met agressief gedrag. Want aanvallen is zijn manier om met de situatie om te gaan.
Stel dat je dit gedrag corrigeert of bestraft, maakt dat de emotionele staat van je hond dan beter? Leer je je hond hiermee ander, of beter, gedrag?
Een gespannen, onzekere of angstige hond, zal door een straf of correctie, gespannener, onzekerder of angstiger worden. Als natuurlijke ‘leider voor de hond‘, veroorzaak je daarmee vaak meer kwaad dan goed. Liever wil je dat jouw hond jou vertrouwt en leert dat jij degene bent die zorgt voor een gevoel van veiligheid. Dat gevoel geef je je hond natuurlijk niet, door te straffen of corrigeren. De kans is groter dat je hond jou door straf juist leert wantrouwen.
Een hond houdt van duidelijkheid (zo doen we het altijd) en voorspelbaarheid. Daarnaast houdt een hond van het kunnen beïnvloeden van de situatie. Moderne hondentraining helpt je een goede samenwerking en begrip over en weer. In plaats van corrigeren of straffen, kan je je hond beter begrenzen.
Je agressieve hond bijt (nog) niet
Een hond kan allerlei gedrag laten zien, dat de indruk wekt dat de hond agressief is. Dan hoeft hij nog niet te bijten. Een hond die nog nooit heeft gebeten, kan natuurlijk wel bijten. We kennen allemaal de uitspraak “Dat doet hij anders nooit“. Naarmate de hond meer succes heeft van zijn (agressieve) gedrag, wordt hij zekerder. Zijn gedrag kan dan ook toenemen, in frequentie en in mate van agressiviteit. Voor elke vorm van agressie is natuurlijk een eerste keer. Merk je dat je hond heftiger wordt in zijn gedrag, zoek dan hulp. Er is kans dat de agressie serieuzere vormen aanneemt met de tijd.
Hond agressie afleren
Het veranderen van agressief gedrag, start met de kennis van de oorzaak en het herkennen van aankondigende signalen bij jouw hond. Vervolgens is het belangrijk de hond te stoppen in zijn agressieve gedrag en tegelijkertijd nieuw (ander, gewenst) gedrag aan te leren. Afhankelijk van de motivatie van je hond, kan het ook zeer belangrijk zijn om te werken aan de onderliggende oorzaak.
Agressief gedrag is absoluut trainbaar, agressie is een veelvoorkomend gedragsprobleem voor honden. Reageert je hond agressief, ga dan aan de slag met het gedrag in die situaties. Leer hoe je het gedrag van je hond kunt voorspellen en voorkomen:
