Het belangrijkste onderdeel van de communcatie van je hond (de hondentaal) is de lichaamstaal van je hond. De taal van onze hond bestaat, net als bij ons, uit zowel verbale (met geluid) als non verbale communicatie (lichaamstaal). Bij een hond is het non-verbale aspect heel erg belangrijk. Ook als honden onderling communiceren, bestaat dit voor een heel groot deel uit lichaamstaal. Voor ons is het dus heel belangrijk om de lichaamstaal van onze hond te herkennen, zodat we begrijpen wat honden ‘vertellen’.
Wil je je eigen hond en/ of honden in de buurt leren begrijpen, dan zal je hondentaal onder de knie moeten krijgen. Maar honden kunnen toch niet praten? Nou, eigenlijk wel. Op hun eigen hondse manier.
Waarom is het belangrijk om de communicatie van je eigen hond en van andere honden te begrijpen? Omdat je dan begrijpt wat er gebeurt in alle situaties waarin je terecht komt. Dit is voor je eigen veiligheid en voor het welzijn van je hond, ontzettend belangrijk. Je zult namelijk soms moeten anticiperen op deze communicatie.
Meer leren? Meld je gratis aan voor het leren (her)kennen van subtiele hondencommunicatie:
Cursus hondentaal
Onze honden kunnen niet praten, maar communiceren wel degelijk met ons én met elkaar. Interacties tussen honden kunnen allerlei gevolgen hebben. Soms leuk, soms minder prettig. Wat is er allemaal gaande tussen honden onderling, als je met je hond wandelt.
Aanmelden voor de workshop hondentaal. Nu van € 37,-, voor slechts €27,- (inclusief 21% BTW).
Oefenen met hondentaal? Meld je aan voor de workshop (je kijkt de workshop terug wanneer het jou uitkomt):
Hondentaal begrijpen van je eigen hond
Allereerst is het belangrijk het gedrag van je eigen hond te begrijpen. De communicatie van een hond kan je aflezen aan de hand van een aantal aspecten bij je hond, namelijk: houding, gedrag en spanningssignalen.
Ik neem je kort mee in de betekenis van deze onderdelen.
Houding: je kijkt bijvoorbeeld naar de positie van de staart van je hond en de oren, die geven je informatie. Hierbij is het eerst belangrijk om te weten hoe dit er bij jouw hond uitziet, op het moment dat je hond ontspannen is. Deze positie noemen we ‘neutraal’. Dat is je uitgangspunt.
Vervolgens kan je zeggen: de oren van mijn hond staan meer naar voren of naar achter dan normaal en de staart is hoger of lager dan normaal. Die positie zegt iets over de mate waarin je hond zich zeker of onzeker voelt. Of dat hij zich zekerder voordoet dan hij zich in werkelijkheid voelt.
Gedrag: honden kennen verschillende manieren om met (voor hun) spannende situaties om te gaan, dat noemen we ook wel het coping mechanisme van jouw hond. Zo zal de ene hond kiezen voor verstarren/ bevriezen, een ander voor vluchten en weer een ander voor aanvallen (denk aan blaffen of snauwen).
Spanningssignalen: deze uitingen van spanning bij een hond, verraden bijvoorbeeld een onzekere hond die zich zeker voordoet. Signalen van spanning bij honden zijn bijvoorbeeld borstelen (de haren van de hond op de rug gaan overeind staan), pootje heffen (de hond tilt één voorpoot op) of uitschudden (vaak ná een spannende situatie). Dit zijn slechts enkele signalen uit een lange lijst.
Begrijpen hoe je hond zich voelt, is heel belangrijk. Als je ervoor zorgt dat je hond zich altijd ontspannen en veilig voelt, ook in de nabijheid van andere honden, dan zal je hond zich op de best mogelijke manier gedragen.
Waarom het handig is om ook andere honden te kunnen ‘lezen’.
Het is niet alleen handig om je eigen hond te begrijpen, maar ook om de houding, het gedrag en de spanningssignalen bij andere honden te herkennen.
Waarom?
- Je kunt honden die duidelijk geen interactie willen, uit de weg gaan
- Doordat jij je gedrag goed aanpast, maak je het voor andere honden prettig
- Dit zorgt voor minder onprettige situaties met andere honden voor jouw hond
- Jouw hond voelt zich daardoor ook het prettigst
Rekening houden met andere honden tijdens je wandelingen, is dus niet alleen belangrijk voor die andere honden, maar ook voor jou en je eigen hond.
Minder subtiele signalen
Lang niet iedereen herkent de subtiele signalen waarmee een hond aangeeft dat hij zich niet ontspannen voelt. Het is een must dat je als eigenaar deze signalen van je eigen hond én van andere honden herkent. Het kan zelfs gevaarlijk zijn als je deze signalen niet herkent, want het kan ertoe leiden dat je een situaties verkeerd inschat of een gespannen situatie niet opmerkt.
Een hond heeft niet heel veel manieren om te kunnen communiceren. Hij kan zich verbaal uiten (blaffen, piepen, grommen, huilen, snauwen etc.) en hij kan zich nonverbaal uiten. Aan ons de schone taak, om te begrijpen wat hij ons vertelt. Vaak doet een hond dit non-verbaal. Maar wat als hij niet begrepen wordt?
Een hond kan non-verbaal laten merken dat hij een situatie onprettig vindt. Als er dan niemand reageert op zijn (vaak subtiele) signalen en hij voelt zich nog steeds onprettig, dan is de kans groot dat hij zijn best gaat doen om duidelijker te communiceren. Wat betekent dat?
Een hond die ‘duidelijker communiceert’ gaat een stapje verder. Eerst laat hij subtiel weten dat hij iets niet prettig vindt. De minder subtiele versie, is bijvoorbeeld grommen of snauwen. Heb je de eerste signalen gemist, dan kan deze reactie van de hond voor jou voelen als een ‘reactie uit het niets’.
Neem het voorbeeld van een hond die subtiele vermijdende signalen laat zien aan een andere hond. Pikt de andere hond deze signalen niet op, dan kan het zijn dat hij een snauw krijgt. Het is dus niet alleen handig dat jij de hondentaal leert spreken, maar ook dat je hond respect toont voor de wensen van andere honden. En vice versa natuurlijk. Kan je zelf goed zien wat er gebeurt, dan ben je ook in staat je hond hierin op de juiste wijze te begeleiden. Hondentaal goed herkennen kan bijtincidenten voorkomen.
Het niet-begrijpen van je hond, kan er dus toe leiden dat je signalen mist. Dit kan vervolgens tot gevolg hebben dat je hond agressie ontwikkelt.
Zorg dat je hond niet hoeft te schreeuwen
Honden ‘praten’ hun eigen taal. Soms is dat verbaal, of bij honden ook wel ‘vocaal’ genoemd. Dat betekent dat een hond geluid maakt. Maar vaker is dat non-verbaal, oftewel: zonder geluid. Honden kunnen natuurlijk niet echt praten zoals wij dat doen. Dus veel communicatie van een hond gebeurt door middel van lichaamstaal.
We kunnen hondentaal opsplitsen in drie onderdelen, namelijk: houding, gedrag en signalen. Kan jij deze drie onderdelen goed herkennen én interpreteren? Dan spreek jij heel goed ‘hondentaal’. Op die manier kan jij je hond heel goed begrijpen en dat zorgt voor een sterke onderlinge band met je hond. Maar niet alleen het begrijpen van je eigen hond is heel belangrijk. Ook het begrijpen van hondentaal van de honden in jouw omgeving is van belang.
Hondentaal begrijpen, waarom is dit zo belangrijk?
Als je goed begrijpt wat jouw hond je wilt vertellen, dan begrijp je je hond dus heel goed. Jouw hond zal nooit de betekenis leren van ál jouw woorden, maar soms begrijpen honden van onze taal ook meer dan we denken. Dit komt doordat honden relaties leggen. Tussen een woord en het gevolg. Bijvoorbeeld: als jij altijd zegt tegen je hond “eten?” voordat je hem eten geeft, dan snapt hij na verloop van tijd prima wat dat woord betekent. Hier is zelfs wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, dit effect wordt daardoor ook wel het Pavlov-effect genoemd (de wetenschapper heette namelijk Pavlov).
Meer over associatie leren bij honden.
Voor honden is het ook belangrijk om zelf heel goed de hondentaal te spreken en ook dat is niet zo vanzelfsprekend. Niet elke hond reageert namelijk gewenst op de subtiele signalen van andere honden. Toch wil je wel dat je hond goed reageert op andere honden. Herken jij de hondentaal van andere honden, dan kan je de interactie tussen jouw hond en andere honden, goed begeleiden en in goede banen leiden. Zo voorkom je gedoe tijdens het wandelen, tussen jouw hond en andere honden.
Honden die niet worden begrepen, zijn genoodzaakt ‘duidelijker te spreken’. Bijvoorbeeld omdat ze iets niet prettig vinden en dit subtiel hebben laten merken door middel van lichaamstaal. Als de ander dan niet luistert, moet je hond duidelijkere taal spreken. Bij een hond betekent dit bijvoorbeeld dat hij gaat blaffen, grommen of zelfs happen, als alle voorgaande signalen worden genegeerd. Kan je je hond goed lezen, dan kan je dus voorkomen dat je hond genoodzaakt is om duidelijkere taal te spreken. Als jij je hond goed begrijpt, kan je dus agressief gedrag in veel gevallen voorkomen.
Subtiele signalen, wat zijn dat?
Als we het hebben over subtiele signalen bij honden, dan zijn dit manieren van een hond om aan te geven dat hij spanning ervaart. Bijvoorbeeld omdat hij heel blij en opgewonden is, of omdat hij zich ongemakkelijk voelt. Spanning of stress, is zeker niet altijd negatief. Te veel spanning of stress, is dat wel. Als je hond dus veel spanningssignalen vertoont, wil dat zeggen dat hij veel stress opbouwt. Hij heeft dan voldoende rust nodig om die spanning weer kwijt te raken. De ene hond is gevoeliger voor spanning dan een ander, net als bij mensen.
Signalen waarmee een hond aantoont dat hij spanning ervaart, zijn voornamelijk normale gedragingen van een hond, die buiten de normale context te zien zijn. Bijvoorbeeld:
- Gapen (normale context is als de hond moe is)
- Hijgen (wat een hond normaal gesproken doet als het warm is)
- Uitschudden (wat een hond doet als hij bijvoorbeeld een natte vacht heeft)
Doet je hond dit, buiten de gangbare context om, dan kunnen het signalen zijn waaraan je afleest dat je hond een situatie spannend vindt. Uitschudden doen honden vaak ná een spannende situatie. Schud je hond zich bijvoorbeeld uit na een ontmoeting met een andere hond (zonder dat zijn vacht nat geworden is), dan vond je hond die ontmoeting spannend.
Zo bestaat er een hele waslijst van zeer subtiele signalen bij honden, waaraan je kunt aflezen dat een hond spanning ervaart.
Hondentaal leren spreken, hoe doe je dat?
Hoe leer je hondentaal? In eerste instantie door je te verdiepen in de houding, het gedrag en de signalen bij honden. Kijk goed naar je hond in verschillende situaties en probeer te herkennen welke signalen jouw hond afgeeft als hij situaties spannend vindt. Gaapt je hond als hij gefrustreerd is, zie je hem wel eens uitschudden na bepaalde situaties? Welke gedragingen zie je tijdens interacties met andere honden, of tijdens je wandeling. Hoe zie je dat je hond zich ongemakkelijk voelt, iets niet prettig vindt of juist om aandacht vraagt? Goed leren kijken naar je hond, is heel belangrijk om het gedrag van je hond goed te leren herkennen en begrijpen.
Gedrag van je hond beïnvloeden?
Het leren herkennen en begrijpen van hondentaal, leidt tot een betere band met je hond. Omdat je situaties beter kunt inschatten en betere keuzes maakt. Je hond voelt zich gehoord en jij reageert op zijn subtiele signalen, wat voorkomt dat je hond moet ‘schreeuwen’ om zichzelf te verduidelijken. Dit heeft een positief effect op het gedrag van je hond. Daarom is het voor elke hondeneigenaar een must om de taal van zijn hond goed te begrijpen en subtiele signalen te herkennen en juist te kunnen interpreteren.
Natuurlijk is theoretische kennis óók heel belangrijk om de houding, het gedrag en de signalen van je hond goed te leren interpreteren en begrijpen. Meld je hiervoor gratis aan om spanningssignalen bij honden goed te leren herkennen.
Subtiele signalen
Honden communiceren soms heel subtiel. Zo zie je op deze video hoe mijn hond “nee, bedankt” zegt op de vraag of ze haar nagels geknipt wil hebben. Haar korte kopbeweging vertelt wat zij ervan vindt. Lastig te herkennen? Ja, maar het is belangrijk om je hond (en het liefst ook andere honden) te leren ‘lezen’.
Hondentaal leren
De communicatie van je eigen hond én van andere honden in je omgeving goed leren begrijpen is heel belangrijk voor het welzijn en de veiligheid van jouw hond én andere honden:
