Hoe socialiseer je een hond?

Judith Fick met hond Reza

Door Judith Fick, eigenaar Hondentaak

Judith Fick is hondengedragstherapeut, Kynologisch Instructeur en oprichter van Hondentaak. Sinds 2015 biedt zij hondentraining voor hondeneigenaren die het gedrag van hun hond op een diervriendelijke en praktische manier willen verbeteren. Zij was instructeur bij KNGF en geeft ook les aan hondentrainers.

Een hond socialiseren betekent dat je hem helpt om op een prettige manier te leren omgaan met mensen, andere honden en verschillende sociale situaties. Maar hoe socialiseer je een hond op de juiste manier? Goede socialisatie draait niet om zoveel mogelijk ontmoetingen, maar om passende ervaringen waarbij je rekening houdt met de behoeften, lichaamstaal en emotionele toestand van je hond.

Of je nu een puppy hebt of je hond op latere leeftijd wilt socialiseren: de manier waarop je nieuwe ervaringen aanbiedt, maakt een belangrijk verschil. Bij puppy’s speelt de vroege socialisatieperiode een belangrijke rol. Lees ook hoe je jouw puppy kunt socialiseren en waar je op let bij nieuwe ervaringen en ontmoetingen met andere honden.

Wat is het verschil tussen socialisatie en habituatie bij honden?

Bij socialisatie leert een hond omgaan met andere levende wezens, zoals honden en mensen. Bij habituatie, ook wel gewenning genoemd, leert een hond dat bepaalde prikkels in zijn omgeving geen bijzondere reactie vereisen. Denk bijvoorbeeld aan verkeersgeluiden, huishoudelijke apparaten of bewegende voorwerpen. Socialisatie en habituatie zijn verschillende leerprocessen, maar spelen allebei een belangrijke rol in de ontwikkeling en het dagelijks functioneren van je hond. Daarbij is het belangrijk dat de ervaringen passen bij wat je hond aankan. Herhaaldelijke blootstelling aan een prikkel leidt niet automatisch tot gewenning. Wanneer een situatie te spannend of bedreigend is, kan de gevoeligheid voor die prikkel juist toenemen. 

Houdt tijdens een goede socialisatie rekening met:

1. Positieve ervaringen voor het socialiseren van je hond

Het allerbelangrijkst als je je hond wilt laten wennen aan situaties, is dat deze voor hem aangenaam zijn. Alleen dan zal je hond eraan wennen zonder angst. Wanneer het voor je hond niet prettig voelt, kan het juist angst opwekken. Zorg er altijd voor dat je hond zich veilig voelt.

Omgaan met een angstige hond

2. Aanpassen van de situatie

Pas situaties zo aan, dat je hond zich kan ontspannen. Maak de situatie makkelijker voor je hond, bijvoorbeeld door meer afstand. Luister niet naar mensen die zeggen ‘dat hij er even doorheen moet’, dit is écht een fabel, daar bereik je niets goeds mee.

3. Je hond goed socialiseren: geen dwang!

Dwing je hond nooit in een situatie, ‘omdat hij het moet leren’. Nodig hem uit en forceer niets als hij niet wil. Gebruik je lijn niet om je hond ergens mee naartoe te nemen waar hij het spannend vindt. 

4. Ruimte

Koop een wat langere hondenlijn en geef je hond lekker de ruimte tijdens het wandelen. Door hem zelf zijn ruimte te laten bepalen (uiteraard met inachtname van veiligheid), geef je hem kans om zijn eigen keuzes te maken en weg te lopen van een situatie wanneer hij dat wil. 

5. Steun je hond

Negeer je hond niet als hij angstig is! Door je hond te steunen, geef je hem vertrouwen. Leer je hond dat jij de veilige haven bent, zodat hij de keuze maakt om bij jou te schuilen indien hij dat nodig heeft. Kan je de situatie niet overzien of is je hond in paniek? Breng hem in veiligheid. Desnoods door hem op te tillen.

6. Herhaling

Veel goede ervaringen leiden tot een hond met voldoende (zelf)vertrouwen. Socialisatie blijf je herhalen, het is niet klaar zodra je pup 3 maanden oud is.

Hoe zie ik of mijn hond iets leuk vindt, of niet?

Houd bij alle activiteiten punt 1 in acht: het gaat bovenal om positieve ervaringen! Het is dus heel belangrijk te kunnen herkennen wanneer je hond iets leuk of niet leuk vindt, om dit proces in goede banen te kunnen leiden. Het leren begrijpen van de lichaamstaal van je hond is dus erg belangrijk:

Hondentaal leren begrijpen

Wat is het effect van onvoldoende socialisatie bij een hond?

Wanneer een hond tijdens zijn ontwikkeling onvoldoende passende sociale ervaringen heeft opgedaan, kan hij later moeite hebben met bepaalde situaties. Denk bijvoorbeeld aan ontmoetingen met onbekende mensen of honden. Dat betekent niet dat iedere hond die beperkt gesocialiseerd is, automatisch angst of gedragsproblemen ontwikkelt. Gedrag ontstaat door een samenspel van factoren, waaronder aanleg, eerdere ervaringen, lichamelijke gezondheid, leerprocessen en de omstandigheden waarin een hond zich bevindt.

Angst of onzekerheid kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige honden proberen afstand te nemen of situaties te vermijden, terwijl andere honden blaffen, uitvallen of dreigend gedrag laten zien. Om een hond goed te kunnen helpen, is het belangrijk om te onderzoeken welke functie zijn gedrag heeft en wat hij in die specifieke situatie nodig heeft.

Het is niet zo dat elke hond die niet voldoende gesocialiseerd is, gedragsproblemen ontwikkelt.

Heeft je hond vooral moeite met ontmoetingen met soortgenoten? Lees dan ook wat er kan spelen wanneer je hond niet sociaal reageert naar andere honden en hoe je hem daarbij kunt begeleiden.

Wil je jouw hond beter leren omgaan met andere honden en mensen?

Vind je het lastig om het gedrag van je hond tijdens sociale situaties te begrijpen of weet je niet goed hoe je hem kunt begeleiden? In de Online cursus Sociale Hond leer je hoe je het gedrag en de lichaamstaal van je hond beter kunt begrijpen en hoe je hem stap voor stap helpt om beter met sociale situaties om te gaan.

Twijfel je wat bij jouw hond past?

Iedere hond en situatie is anders. Heb je een vraag over het gedrag van jouw hond of wil je weten welke begeleiding het beste past? Neem gerust contact met me op.

Waarom Hondentaak?

Professionele hondentraining van een gediplomeerd en geaccrediteerd hondengedragstherapeut

✓ 10+ jaar ervaring
✓ Sinds 2015 Hondentaak
✓ SPPD-geaccrediteerd gedragstherapeut
✓ Kynologisch Instructeur (hondentrainer)
✓ Ervaring als instructeur bij KNGF Geleidehonden
✓ 15+ online hondencursussen
✓ Persoonlijke ondersteuning bij iedere cursus

Judith Fick schrijft maandelijks over hondengedrag en -training voor het Belgische WOEF Magazine. Ze geeft scholing en bijscholing aan hondenprofessionals via o.a. O&O en Tinley:

Verder lezen