Is je hond heel waaks of waakt hij veel? Waaks gedrag kan deels samenhangen met aanleg, maar een hond kan ook sterk reageren op mensen, geluiden of beweging vanuit bijvoorbeeld onzekerheid, angst of eerdere ervaringen. Niet iedere hond die veel blaft of alert reageert, is dus automatisch aan het waken. Om te bepalen wat je kunt doen, is het belangrijk om eerst te kijken waarom jouw hond waakt en in welke situaties het gedrag ontstaat. Op deze pagina lees je hoe je waaks gedrag kunt herkennen, welke factoren een rol kunnen spelen en hoe je jouw hond kunt helpen wanneer de waaksheid een probleem wordt.
Is mijn hond waaks?
Een hond die waaks is, is alert op zijn omgeving en reageert op veranderingen. De hond beoordeelt of een situatie bedreigend is en of hij er wel of niet op moet reageren. Sommige honden(rassen) zijn gefokt met dit doel: bewaking en bescherming. Verdiep je in het ras van je hond en weet welke karakter eigenschappen je kunt verwachten van je hond. Tegenwoordig wonen veel mensen niet meer op een plek, waar waaks gedrag van een hond gevraagd wordt. Leer je hond welk gedrag je van hem wenst:
Reageren op ‘prikkels’ (zoals voorbijgangers), is niet altijd waaksheid. Je hond kan bijvoorbeeld ook onzeker of angstig zijn en daarom reageren door bijvoorbeeld te blaffen. We denken als snel dat een hond ons wil beschermen, echter: in veel gevallen beschermt de hond vooral zichzelf.
Sommige honden blaffen bij het minste of geringste, andere honden blaffen nagenoeg nooit. Dit kan te maken hebben met aanleg of met opvoeding (nature/ nurture).
Mijn hond waakt veel: wanneer wordt waaksheid een probleem?
Dat je hond af en toe reageert op iets wat rondom het huis gebeurt, hoeft niet direct een probleem te zijn. Het wordt vooral relevant wanneer je hond heel vaak alert is, moeilijk tot rust komt of sterk reageert op alledaagse prikkels, zoals geluiden, mensen die langslopen of bezoek. Kijk daarbij niet alleen naar hoeveel je hond blaft, maar ook naar zijn lichaamstaal en de context. Een hond die reageert vanuit onzekerheid of angst heeft iets anders nodig dan een hond met een sterke aanleg voor waaks of territoriaal gedrag.
Vraag jezelf daarom af: waar reageert mijn hond op, hoe voelt hij zich daarbij en wat gebeurt er nadat hij heeft gereageerd? Dat helpt om te bepalen wat er achter het waakse gedrag zit.
Heeft mijn hond de genetische aanleg om waaks te zijn?
Sommige rassen hebben van nature een sterkere waakfunctie. Herders, berghonden en waak-/erfbewakers zijn generaliserend vaak sneller alert op beweging of geluid. Een goede fokker selecteert op eigenschappen. Eigenschappen van een hond moeten passen bij de adoptant. Niet elke hond van dit ras zal dus even waaks zijn, afhankelijk van het doel waarvoor de hond gefokt is. Bij een gezinssituatie past vaak een ander type hond dan op een verlaten bedrijventerrein, waar de hond echt nog de taak heeft om te waken en beschermen.
Wat is de relatie tussen waaksheid en socialisatie?
Een pup die weinig positieve ervaringen heeft met geluiden, mensen of situaties, kan later alles als “verdacht” gaan zien. Hier speelt de aanleg dus minder een rol. De hond blaft nu vanuit onzekerheid. Een hond die de aanleg heeft om wantrouwend te zijn naar vreemde mensen, moet des te beter gesocialiseerd worden met vreemde mensen.
Is de waaksheid van jouw hond ongewenst?
Snapt de hond wanneer hij moet waken, of is het onduidelijk voor je hond wie welkom is en wie niet? Het kan leiden tot stress als je hond niet begrijpt wat er van hem verwacht wordt, als hij enkel wordt gecorrigeerd en niet goed begeleid. Een hond is gebaat bij duidelijkheid en voorspelbaarheid.
Te weinig rust, pijn of angst kunnen stress veroorzaken. Stress heeft geen positief effect op het gedrag van een hond. Waaksheid kan ook overgaan in agressie als de hond niet goed begrijpt wat er van hem verwacht wordt.
Blaft je hond als hij alleen thuis is? Vraag je dan af of blaffen een waakse reactie is, of een symptoom van verlatingsangst.
Wat kun je doen bij overmatig waaks gedrag?
Reageert je hond in jouw optiek te fanatiek? Ga na wat de oorzaak van dit gedrag is. Is er sprake van aanleg, snapt je hond wat er van hem verwacht wordt, is je hond goed gesocialiseerd of is je hond onzeker?
Alleen corrigeren dat je hond waakt, vertelt hem nog niet welk gedrag je wél van hem verwacht en verandert niet automatisch de reden waarom hij reageert. Kijk daarom eerst naar de oorzaak en context van het gedrag. Vervolgens kun je situaties zo inrichten dat je hond minder vaak sterk hoeft te reageren en hem passend alternatief gedrag aanleren en belonen. Leer je hond goed kennen en hoe je zijn gedrag kunt beïnvloeden.
Waar heeft je hond nood aan? Zorg dat je voldoet aan de behoeften van je hond.
Hulp bij het waakse gedrag van je hond?
Het is niet gek als je hond op dingen en situaties reageert, maar het kan zeker ongewenst zijn als je hond bepaalt gedrag vertoont. De juiste aanpak werpt zijn vruchten af en zorgt voor beter gedrag bij je hond:
