Hondencommando’s leren: handige basiscommando’s voor je hond

Welke commando’s je je hond leert, bepaal je voor een groot deel zelf. Een hond begrijpt woorden niet vanzelf: hij moet eerst leren welk gedrag bij een bepaald woord, handgebaar of ander signaal hoort. Sommige basiscommando’s kunnen handig zijn in het dagelijks leven, bijvoorbeeld om je hond bij je te roepen, te laten wachten of iets los te laten. Maar je hond hoeft geen lange lijst commando’s te kennen om prettig met jou samen te leven.

In dit artikel vind je voorbeelden van handige hondencommando’s en lees je hoe je een commando stap voor stap aan je hond kunt leren.

Welke commando’s moet ik mijn hond leren?

Er bestaat geen vaste lijst met commando’s die iedere hond moet kennen. Welke signalen handig zijn, hangt af van jullie dagelijks leven en van wat jij je hond wilt leren. Je kunt je hond natuurlijk ook oefeningen aanleren die vooral leuk zijn om samen te doen. Bekijk bijvoorbeeld deze 7 leuke trucjes om je hond te leren, inclusief praktische uitleg.

Denk eerst na over het gedrag dat je graag wilt kunnen vragen. Wil je bijvoorbeeld dat je hond naar je toe komt wanneer hij losloopt? Dan kun je daar een signaal zoals ‘hier’ aan koppelen. Wil je dat je hond even op zijn plek blijft? Dan kun je daarvoor bijvoorbeeld ‘wacht’ gebruiken.

Het woord zelf is niet het belangrijkste. Je hond kan net zo goed leren reageren op ‘lig’, ‘af’ of een zelfgekozen woord. Het gaat erom dat je hem duidelijk leert welk gedrag bij dat signaal hoort.

Basiscommando’s voor honden: een handige lijst

Welke commando’s nuttig zijn, verschilt per hond en eigenaar. Een aantal signalen kan in het dagelijks leven wel bijzonder praktisch zijn:

Hier / kom – naar je toe komen wanneer je je hond roept.
Wacht / blijf – even op dezelfde plek blijven of wachten voordat je verdergaat.
Los – iets wat je hond in zijn bek heeft loslaten.
Zit – gaan zitten.
Vrij / klaar – aangeven dat een oefening is afgelopen en je hond weer vrij mag bewegen.

Hoe leer ik mijn hond commando’s?

Je hoeft deze commando’s niet allemaal aan te leren. Kies vooral signalen die voor jou en je hond praktisch zijn. Bovendien kun je voor ieder gedrag zelf bepalen welk woord of handgebaar je gebruikt. Begin met het gedrag dat je wilt aanleren. Zorg eerst dat je hond begrijpt welk gedrag iets oplevert en koppel daar vervolgens een duidelijk signaal aan.

Wil je bijvoorbeeld dat je hond gaat zitten? Dan kun je het zitten eerst uitlokken of wachten totdat je hond dit gedrag uit zichzelf laat zien. Beloon het gewenste gedrag. Zodra je hond het gedrag steeds gemakkelijker uitvoert, kun je er een woord of handgebaar aan koppelen. Geef het signaal voordat je hond het gedrag uitvoert en beloon wanneer hij goed reageert. Oefen eerst in een rustige omgeving en voeg pas later meer afleiding toe.

Wil je uitgebreider begrijpen hoe honden leren? Lees dan Hond trainen: hoe kun je zelf je hond trainen? →

6 belangrijke tips voor het aanleren van commando’s

Veel nieuwe hondeneigenaren volgen een beginners of puppy cursus. In een dergelijke cursus leer je de basis van gehoorzaamheid en theorie over de lichaamstaal en gedragingen van je hond.

Belangrijk bij het aanleren van een commando, of dit nu een gesproken commando of een handgebaar is:

1: Maak gebruik van het gedrag dat je hond uit zichzelf vertoont

Wil je je hond een commando aanleren voor gedrag dat hij uit zichzelf al vertoont, pak dan die momentjes. Ga het gedrag benoemen. Gaat je hond uit zichzelf zitten, liggen, naar zijn mand of plassen, dan kan je daar een commando aan koppelen.

Hond commando plassen aanleren

2: Start in een prikkelarme omgeving

Je zult merken dat je hond minder goed luistert wanneer er meer afleiding is. De mate van afleiding is dus iets om op te bouwen. Wil je een nieuwe oefening aanleren, start dan in huis, wanneer het rustig is. Een hondenschool of een honden losloop gebied, kan dus lastig zijn om een hond nieuw gedrag aan te leren. 

Een nieuwe commando aanleren, start met het uitlokken van het gedrag dat je in reactie op het commando verlangt van je hond.

Wees je er bewust van dat een hond contextgebonden leert. Oefen dus uiteindelijk wel op verschillende plekken en in verschillende omgevingen als je wilt dat je hond daar ook goed luistert. Dit is de reden dat veel honden goed luisteren op het trainingsveld van de hondenschool, maar daarbuiten niet.

3: Geef je commando niet steeds opnieuw

Probeer je commando niet direct te herhalen wanneer je hond niet reageert. Je kunt stem commando’s op een normale toon en op normaal volume tegen je hond zeggen. Honden hebben goede oren en verstaan ons goed. Ben je dicht bij de hond, dan kan je zelfs heel zacht praten. Jouw hond luistert niet beter, wanneer je het commando schreeuwt. Probeer te vermijden dat je jouw hond overlaadt met commando’s. Hoeft hij niets te doen of doet hij niets verkeerd? Laat hem doen wat hij doet. Als je commando’s blijft geven, wordt de hond er doof voor.

Geef je een commando en reageert je hond niet direct, maar heeft hij je wel gehoord? Wacht. Doe niets. Het kan even duren voordat de hond een reactie geeft. Hij is mogelijk de informatie aan het verwerken. Eindeloos herhalen van een commando werkt averechts. Probeer dat dus te voorkomen. Neem je tijd, wees geduldig en creatief, maar wel consequent.

4: Beloon gewenst gedrag direct

Voor alle commando’s geldt: wanneer je hond het gewenste gedrag laat zien, beloon je direct! Dus echt op datzelfde moment. Dit luistert heel erg nauw. Je hond leert alleen dan precies wat gewenst gedrag is. Wanneer de hond op afstand is en jij dus geen voerbeloning kunt geven, beloon dan met je stem en geef de beloning zodra de hond binnen handbereik is.

5; Bouw de beloning geleidelijk af

Voorlopig beloon je voor elke juiste uitvoering van het commando. Als je hond het commando nog niet goed beheerst mag je zelfs in beginsel belonen voor een halve uitvoering. Op die manier weet de hond dat hij op de goede weg is. Het voorkomt ook frustratie als hij niet begrijpt wat je bedoelt.

Als je op den duur merkt dat je hond heel goed en snel op je commando reageert, dan is het af en toe overslaan van een beloning mogelijk. Start echter niet te snel met afbouwen van de beloning. Zeker niet als je de hond in moeilijke situaties vraagt om een commando op te volgen.

6: Zorg voor de juiste timing

Wees je er bewust van welk gedrag je hond vertoont op het moment dat je beloont. Dit luistert nauw en is vaak het lastigste onderdeel voor een beginnende hondeneigenaar/ trainer. In onderstaande video zal je duidelijk worden wat ik bedoel:

Hond commando ‘nee’ aanleren

Hondencommando’s met handgebaren

Een commando hoeft geen gesproken woord te zijn. Je kunt je hond ook leren reageren op een handgebaar of ander visueel signaal. Handgebaren kunnen bijvoorbeeld handig zijn wanneer je hond je aankijkt, wanneer je weinig geluid wilt maken of bij een dove of slechthorende hond. Honden kunnen heel goed visuele commando’s opvolgen. Ga je je hond iets aanleren, dan kan je er dus voor kiezen om in plaats gesproken commando’s (woorden), te kiezen voor handgebaren bij je hondentraining. Handgebaren kunnen goed dienst doen:

• Bij oefeningen waarbij je contact hebt met je hond; je hond moet je immers wel aankijken om je handgebaren te kunnen zien
• Als je hond doof op zeer slechthorend is, kunnen handgebaren nuttig zijn
• In omstandigheden waar je geen geluid wil maken

Je leert je hond commando’s (de betekenis van woorden/ opdrachten) aan. Standaard gehoorzaamheidsoefeningen voor je hond zijn voor bijvoorbeeld: ‘hier’, ‘zit’ etc. Wist je dat het niets uitmaakt welke commando’s je je hond aanleert? Jij bepaalt bijvoorbeeld of je ‘lig’, ‘af’ of ‘down’ aanleert als commando om te gaan liggen. Je hond kent geen mensentaal. Hij gaat dus pas luisteren naar een commando als hij de betekenis van jou heeft geleerd. 

Veel honden reageren sterker op handgebaren in hondentraining dan op woorden. Je kunt er dus ook voor kiezen om de commando’s aan te leren met handsignalen. Wees je er bewust van als je op beide manieren een commando geeft. Je zegt bijvoorbeeld ‘zit’ en steekt daarbij ook je hand op. De hond ‘kiest’ wellicht voor het handgebaar en leert hierdoor het woord niet goed. Je kunt dit later oplossen door direct achter elkaar het woord en het handsignaal tijdens je hondentraining te gebruiken. Je zegt ‘zit’ en steekt direct je hand op. Doe je dit consequent, dan zal het woord dezelfde betekenis krijgen als het handsignaal en volstaat uiteindelijk alleen het woord.