Is het mogelijk om zelf een hond te trainen?
Het is belangrijk om je hond te trainen, om hem bepaald gedrag aan te leren en om elkaar goed te leren begrijpen. Het trainen van een hond, wordt ook weleens ‘het africhten van een hond’ genoemd. Omdat dat niet erg vriendelijk klinkt, noemen wij het liever gewoon ‘trainen’. We denken bij hondentraining meestal aan de gehoorzaamheidstraining. Doordat je je hond de betekenis van commando’s aanleert, kunnen jullie goed met elkaar communiceren en begrijpt je hond wat je bedoelt. Je kunt je hond dan vragen om bepaalde dingen te doen, of opdrachten geven om bepaalde dingen te doen.
Hondentraining bestaat in heel veel vormen. Er bestaan zelfs verschillende methodes. Moet je met je hond hondentraining doen? Waarom wel of waarom niet? Bij de training van je hond, zijn een aantal dingen heel belangrijk. Bijvoorbeeld: dat je de lichaamstaal van je hond herkent en begrijpt hoe je je hond nieuwe dingen kunt aanleren. Een goede hondentraining gaat dus verder dan het aanleren van trucjes aan je hond.
Het gedrag van je hond verbeteren, daarvoor is het belangrijk om te weten waarom je hond bepaald gedrag vertoont en uiteraard hoe je gedrag van je hond kunt beïnvloeden. Bij het trainen van je hond, is het belangrijk om hondentaal goed te kunnen ‘lezen’. Hoe zie je aan jouw hond dat hij zich prettig of onprettig voelt? Hoe zie je aan andere honden of de goede of slechte intenties hebben met jouw hond? Hondentraining is niet alleen het aanleren van commando’s, maar ook zeker het ‘goed functioneren in het dagelijks leven‘. Dat speelt zich niet binnen de muren van een hondenschool af, dus is het ook belangrijk om je hond te trainen in de omgeving waar je dagelijks met hem bent en met hem wandelt.
Hoe kan ik mijn hond zelf trainen?
Door je hond te trainen, leert jouw hond van jou de betekenis van commando’s. Ook leer jij het gedrag van je hond goed te begrijpen en zijn lichaamstaal (her)kennen. Zo weet je na verloop van tijd precies wat je van je hond kunt verwachten, na het volgen van een goede hondentraining of hondencursus.
Tijdens een goede hondentraining gebruik je de lijn van je hond niet als stuur of als middel om je hond te corrigeren, maar leer je je hond luisteren naar jouw commando’s. Vaak zijn dit gesproken woorden, maar een commando kan bijvoorbeeld ook een handgebaar zijn.
Hond dingen leren
Natuurlijk speelt de aanleg en het karakter van je hond een rol, maar voor elke hond geldt dat er op eenzelfde manier nieuw gedrag aangeleerd wordt. Leerprincipes zijn voor alle honden hetzelfde, ongeacht leeftijd of raseigenschappen van je hond. Er zijn simpelweg 2 manieren om een hond iets aan te leren: straffen en belonen. Nu klinkt dat heel simpel en recht door zee, maar het is lastiger dan het lijkt. Je kunt namelijk op verschillende manieren je hond straffen, en op verschillende manieren je hond belonen.
- Ervaart je hond iets als een beloning in reactie op zijn gedrag, dan neemt dit gedrag toe
- Ervaart je hond iets als een straf in reactie op zijn gedrag, dan neemt gedrag af
Dit is (heel erg in het kort), hoe een hond leert. Maar een hond leert niet alleen ‘operant’ (effect van zijn gedrag), maar ook (klassiek), waarmee we bedoelen dat een hond leert associeren.
Wil je hier meer over leren?
Workshop ‘gedrag van je hond leren beïnvloeden’
Wat kan je een hond leren?
Je kunt een hond ontzettend veel leren. Ook als een hond niet het type is dat aan je lippen hangt. Een hond leert namelijk ook doordat je hem begrenst, doordat hij bepaalde dingen prettig en onprettig vindt en door ‘oorzaak-gevolg’. Honden zijn een kei in het leggen van verbanden.
Er bestaan allerlei oefeningen die je een hond kunt aanleren en die je onder commando kunt zetten. Dat wil zeggen: je koppelt een handgebaar of een woord aan dit gedrag, zodat je hond het op basis van dat commando kan uitvoeren. Je hond gaat je dan dus echt begrijpen.
Naast heel veel verschillende oefeningen, akn je hond ook leren om bepaald (gewenst) gedrag wél uit te voeren en bepaald (ongewenst) gedrag, niet. Het gaat hier minder om het aanleren van oefeningen en commando’s, maar meer om de wijze waarop je met je hond omgaat en hoe je je hond ander gedrag aanleert. Gedrag dat je kunt veranderen is bijvoorbeeld:
Je hond leert van zijn eigen gedrag. Wanneer je hond succes ervaart van bepaald gedrag, heeft hij de neiging om dat gedrag te herhalen. Dit kan in sommige situaties in je nadeel werken, maar je kunt dit ook juist goed gebruiken bij het trainen van je hond.
Het is belangrijk om te weten:
- Je hond leert context gebonden
- Gedrag wordt een gewoonte door herhaling
- Honden zijn gebaat bij duidelijkheid en voorspelbaarheid
Leuke dingen om je hond te leren
Kennis van woorden heeft je hond niet, dus die betekenis van woorden moet je hem eerst leren. Maak je hond dus eerst duidelijk wat je van hem wilt, voordat je commando’s gebruikt. Probeer duidelijk en consequent te zijn en nieuwe kennis over te brengen in een rustige omgeving.
Leuke dingen om met je hond te doen:
Wat is de beste trainingsmethode voor honden?
Heel kort door de bocht bestaan er binnen hondentraining twee stromingen:
- Hondentraining gericht op correcties: ‘de hond moet gewoon luisteren en dat dwingen we af’
- Hondentraining gericht op beloningen: ‘hoe kunnen we de hond motiveren om bepaald gedrag uit te voeren?’
Training gericht op correcties is een methode die vroeger gebruikt werd. Toen dachten we dat honden altijd de baas wilden zijn en dat je de hond heel autoritair moest ‘aanpakken’. Inmiddels weten we dat honden emoties hebben en goed kunnen leren als ze op de juiste manier worden gemotiveerd. Het doel hierbij is om de hond andere keuzes te laten maken en op deze manier uiteindelijk uit zichzelf ander gedrag te laten vertonen. De moderne manier van trainen wordt ook wel positieve hondentraining genoemd en is over het algemeen voor alle partijen leuker en fijner.
Vanuit de vroegere opvatting zijn er allerlei hardnekkige achterhaalde opvattingen over honden, die je nog vaak voorbij zult horen komen door mensen die vroeger hondentraining hebben gevolgd of iets hebben opgevangen in de wandelgangen.
Je hond motiveren voor training
Ga je je hond trainen, dan is het belangrijk om je hond te motiveren om iets nieuws te leren. Daarbij is het bijvoorbeeld belangrijk dat je hond niet teveel wordt afgeleid. Als je start met het trainen van je hond in een omgeving waar hij steeds wordt afgeleid, dan kan je hond slecht iets nieuws leren. Net als hoe dat zou zijn bij onszelf eigenlijk.
Daarnaast is het goed om te weten wat jouw hond leuk vindt. Onze hond leert het makkelijkst, als hij de training ook leuk vindt. Train je hond dus door hem te geven wat hij leuk vindt. Op die manier is de training voor jou én voor je hond plezierig. Dat zal ertoe leiden dat je hond graag meewerkt.
Train je hond op een manier die je hond goed begrijpt. Het is dus belangrijk om je hond goed te begrijpen, om hem te kunnen trainen. Je hebt bijvoorbeeld de juiste timing nodig om je hond nieuwe dingen aan te leren, om te zorgen dat dat goed lukt.
Als je hond niet luistert, dan is daar een reden voor. Door middel van training op de juiste manier, kan je je hond betere gehoorzaamheid aanleren. Honden zijn, net als mensen, nooit te oud om te leren. Je kunt je hond dus, ongeacht ras of leeftijd, altijd nieuwe dingen aanleren.
Is het mogelijk om een hond te trainen zonder snoepjes?
Jazeker. Het gaat er om dat jij je hond goed kunt motiveren. Snoepjes zijn daarbij handig, maar je kunt een hond zeker op een prettige manier opvoeden zonder snoep. Het is de vraag wat je van je hond gedaan wil krijgen en hoe je dit wil doen. Kijk goed naar je eigen hond: waarmee kan jij je hond motiveren? Beloningsgericht trainen is meer dan je hond koekjes geven. Heel kortweg kan je je hond op 2 manieren gemotiveerd krijgen om iets te doen, met straf of beloning. Maar dat is niet zo zwart-wit als het klinkt. Je kunt een hond namelijk ook straffen met beloningssnoepjes. Volg onze gratis lessen over positieve hondentraining (zie bovenaan deze pagina) en je begrijpt wat ik bedoel.
Dit zijn waardevolle manieren om gedrag van je hond te beïnvloeden, maar voor de juiste toepassing ervan, is wat meer kennis van hondentraining vereist.
Toepassen slimme training bij (ongewenst) gedrag
Op welke manieren kan je je hond motiveren?
Middelen om je hond te motiveren om (voor jou gewenst) gedrag uit te voeren. Kijk wat past bij jouw hond:
- Voer. Je hond moet toch eten. Je hond voeren vanuit een voerbak is eigenlijk heel onnatuurlijk voor een hond. Hij werkt graag voor zijn voer. Zorg in dit geval dat je geen voer in een bak aanbiedt, maar dat je het voer gebruikt om je hond te belonen voor goed gedrag. Uiteraard moet het voer aantrekkelijk genoeg zijn om te gebruiken voor training doeleinden. Of dat het geval is, ligt aan het voer, aan de motivatie van jouw hond en de moeilijkheidsgraad van de hondentraining.
- Spel. In sommige gevallen is een speeltje een goed alternatief voor hondensnoepjes. Wederom afhankelijk van de motivatie van je hond voor het spel, het soort speeltje maar ook de oefening die je wilt aanleren. Het kan zo zijn dat je met een speeltje meer opwinding creëert en dat je hond hierdoor minder exact te sturen is in de trainingsoefeningen. Voor het oefenen van een ‘hier’ oefening, is spel mogelijk zeer geschikt om je hond te trainen.
- Sociale beloning. Iedere hond vindt het leuk als zijn eigenaar enthousiast reageert op zijn goede gedrag. Sociale beloningen zijn onmisbaar in training en als je het goed doet, kan je hier een heel eind mee komen. Niet te verwarren met aaien tijdens training, waar veel honden juist helemaal niet op zitten te wachten als ze lekker bezig zijn. Met een sociale beloning bedoel ik een enthousiaste reactie in de zin van “joehoeeee!” met een vrolijke stem in reactie op de keuze van jouw hond om naar je toe te komen als je hem roept. Vermoedelijk is de sociale beloning alleen, niet voldoende voor het aanleren van nieuw gedrag.
Is je hond eenmaal goed getraind? Dan is het zaak dat je de beloning afbouwt. Dat wil zeggen: dat je minder gaat belonen, selectiever gaat belonen of overstapt op een andere beloning. Let op, want uit onderzoek is gebleken dat als je overstapt op een minder lekkere beloning, de motivatie van jouw hond in rap tempo kan afnemen. Minder vaak belonen en extra uitbundig belonen voor de beste uitvoering, werkt waarschijnlijk beter.
Hoe lang duurt het trainen van mijn hond?
Hoe lang het duurt om een hond te trainen, kan nogal afhankelijk zijn van wat je je hond precies wil leren. In principe ben je je hond een leven lang feedback aan het geven, wat je wel en niet van hem wil. Maar nieuw gedrag aanleren kan soms heel snel gaan en soms heel lang duren:
Bijvoorbeeld: je hond leren zitten, is vaak snel gebeurd. Een aantal sessies om je hond het nieuwe gedrag te leren en er een commando aan te koppelen, is vaak voldoende. Mits je weet hoe je je hond dit kunt leren, is zoiets dus relatief simpel. Oefeningen aanleren, zorgt ervoor dat je goed leert communiceren met je hond, dat jullie goed op elkaar ingespeeld raken en samen een sterke band ontwikkelen. Het is dus zeker niet zinloos om je hond diverse oefeningen aan te leren en om deze onder commando te zetten.
Kan een hond in 2 weken getraind worden?
Er is een verschil tussen een hond gehoorzaamheid aanleren, of een hond langdurige gedragsveranderingen aanleren. De meeste honden zijn snel in staat om oefeningen aan te leren, als er geen ander gedrag ‘in de weg zit’. Een angstige hond zal bijvoorbeeld vooral moeten leren om weer te vertrouwen. Daar is vaak meer tijd voor nodig. Hoeveel tijd je nodig hebt om een hond iets te leren, is dus afhankelijk van:
- Wil je hond graag samenwerken?
- Heeft de hond last van emoties die het proces ‘in de weg zitten’?
- Hoe intelligent is de hond en hoe snel leert hij nieuwe dingen?
De motivatie om te (willen) samenwerken en leren en de mogelijkheid om te (kunnen) leren, bepalen dus grotendeels hoe snel een hond getraind kan worden. Daarnaast is het natuurlijk van belang om te weten wat je je hond allemaal wilt leren. Want wanneer is een hond ‘getraind’? Dat antwoord hangt af van de verwachting. Een hond die getraind is, blijft niet vanzelfsprekend de rest van zijn leven luisteren naar de commando’s die hij geleerd heeft in deze 2 weken tijd. Je zult de training van je hond dus moeten onderhouden, zodat je hond deze kennis niet vergeet en gemotiveerd blijft. Een hondentraining is dus nooit een eenmalig iets, je blijft daar een hondenleven aandacht aan besteden op de juiste manier en op de juiste momenten.
Hond opvoeden en trainen
In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is een hondentraining vooral bedoeld voor de eigenaar van de hond. Een hondencursus is altijd bedoeld voor de hondeneigenaar en niet voor de hond zelf. In een cursus leer je hoe je het gedrag van je hond beïnvloedt en hoe je je hond nieuw (of beter) gedrag aanleert. Het is dus niet zozeer je hond die les krijgt. Jij leert tijdens de training hoe je je hond nieuwe oefeningen aanleert. Honden leren erg context gebonden. Dit betekent dat als je je beperkt tot het trainingsveld, je hond waarschijnlijk vooral dáár goed zal luisteren. Meestal wil je juist dat je hond buiten dat trainingsveld, bijvoorbeeld tijdens je wandelingen of thuis, goed luistert. In je eigen omgeving oefenen met je hond, heeft dus een groot voordeel.
Privé trainingen worden soms op een locatie van een hondenschool gegeven, maar de mogelijkheid bestaat vaak ook om een dergelijke trainer aan huis te laten komen.
Een online hondencursus kan je vanuit huis volgen, in je eigen tempo. Hierdoor kan je je training opbouwen in kleine stapjes. Langer doen over een stap die je wat beter wilt oefenen, een andere stap overslaan omdat je hond het snel beheerst.
Elke vorm van hondentraining heeft zijn voor- en nadelen. Een combinatie van deze vormen is natuurlijk ook mogelijk. Het is dan wel prettig dat de trainers eenzelfde methode aanhangen, als je de verschillende trainingen bij verschillende trainers volgt.
Je hond trainen vanuit huis
Door je hond te trainen, kan je je hond niet alleen commando’s en oefeningen aanleren, maar kan je zelfs het gedrag van je hond verbeteren. Bijvoorbeeld als je hond angstig is, blaft, niet alleen thuis kan zijn, etc.:
