Je hond beter begrijpen begint met goed kijken naar zijn gedrag. Wat doet je hond, in welke situatie gebeurt dit en wat probeert hij met zijn gedrag te bereiken of juist te voorkomen? Lichaamstaal geeft je daarbij belangrijke informatie, maar om gedrag echt te begrijpen is meer nodig. Ook emoties, eerdere ervaringen, de omgeving, lichamelijk welzijn en wat je hond in een bepaalde situatie heeft geleerd kunnen invloed hebben op zijn gedrag.
Door niet alleen te kijken naar wat je hond doet, maar ook naar waarom hij dit mogelijk doet, kun je beter aansluiten bij wat je hond nodig heeft en gerichter bepalen hoe je hem kunt begeleiden.
Hoe kun je je hond beter begrijpen?
Om je hond beter te begrijpen, is het belangrijk om gedrag niet los te zien van de situatie waarin het voorkomt. Hetzelfde gedrag kan namelijk in verschillende situaties iets anders betekenen.
Kijk daarom naar het totaalplaatje:
Wat doet je hond? Beschrijf zo concreet mogelijk wat je daadwerkelijk ziet.
Wat gebeurt er vlak daarvoor? Welke mensen, honden, geluiden of andere prikkels zijn aanwezig?
Wat vertelt zijn lichaamstaal? Zie je bijvoorbeeld ontspanning, spanning, onzekerheid, opwinding of toenadering?
Wat gebeurt er na het gedrag? Verandert er iets in de omgeving of levert het gedrag je hond iets op?
Wanneer gebeurt het gedrag wel en niet? Verschillen tussen situaties kunnen veel informatie geven over de mogelijke oorzaak.
Is het gedrag plotseling veranderd? Houd dan ook rekening met pijn of ander lichamelijk ongemak.
Probeer daarbij niet te snel één verklaring aan gedrag te koppelen. Grommen betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat een hond agressief is en blaffen betekent niet altijd dat een hond bang, waaks of enthousiast is. De context en andere signalen helpen je om gedrag beter te interpreteren.
Lichaamstaal helpt je hond te begrijpen
Honden communiceren voor een groot deel via lichaamstaal. De houding van het lichaam, gezichtsuitdrukking, bewegingen, oren, ogen en staart kunnen informatie geven over hoe een hond zich op dat moment voelt. Kijk daarbij niet naar één los signaal. Een kwispelende staart betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat een hond blij is. De manier van bewegen, de rest van het lichaam en de situatie waarin het gedrag plaatsvindt zijn minstens zo belangrijk. Hoe beter je de lichaamstaal van je eigen hond leert herkennen, hoe eerder je bijvoorbeeld spanning, onzekerheid, frustratie of juist ontspanning kunt opmerken.
Wil je hier meer over leren? Lees dan verder over hondentaal en lichaamstaal bij honden.
Waarom vertoont mijn hond bepaald gedrag?
Gedrag heeft een functie. Een hond doet niet zomaar iets ‘om vervelend te zijn’. Met gedrag kan een hond bijvoorbeeld toenadering zoeken, afstand proberen te creëren, toegang krijgen tot iets wat hij graag wil, iets beschermen of reageren op spanning, angst, frustratie of opwinding. Ook leerervaringen spelen een belangrijke rol. Gedrag dat in het verleden iets heeft opgeleverd, kan een hond in een vergelijkbare situatie opnieuw laten zien. Daarnaast kunnen honden associaties ontwikkelen met bepaalde mensen, honden, plaatsen of gebeurtenissen.
Stel dat je hond blaft wanneer een vreemde hond dichterbij komt. Alleen het blaffen vertelt nog niet waarom hij dit doet. Kijk ook naar zijn lichaamstaal, de afstand tot de andere hond, eerdere ervaringen en wat er gebeurt nadat hij blaft. De vraag ‘Waarom doet mijn hond dit?’ is daarom vaak waardevoller dan alleen de vraag hoe je bepaald gedrag kunt stoppen.
Waarom is het belangrijk om je hond goed te begrijpen?
Wanneer je begrijpt wat er achter het gedrag van je hond kan spelen, kun je beter bepalen wat hij op dat moment nodig heeft. Een hond die niet reageert op een aanwijzing heeft deze bijvoorbeeld niet automatisch ‘genegeerd’. Misschien begrijpt hij de oefening onvoldoende, is de afleiding te groot of spelen spanning, angst of opwinding een rol. Hetzelfde geldt voor gedrag dat we als ongewenst ervaren. Alleen proberen het gedrag te stoppen, vertelt je hond nog niet wat hij wél kan doen en verandert niet automatisch de oorzaak van het gedrag.
Door gedrag beter te begrijpen, kun je gerichter beslissen of je de omgeving moet aanpassen, je hond iets nieuws moet leren of eerst iets moet doen aan de omstandigheden waardoor het gedrag ontstaat.
Je eigen hond leren begrijpen
Hoe langer je bewust naar je eigen hond kijkt, hoe beter je patronen kunt gaan herkennen. Let bijvoorbeeld eens op situaties waarin je hond ontspannen is en vergelijk deze met momenten waarop zijn gedrag verandert. Probeer gedrag daarbij eerst te observeren voordat je het interpreteert. ‘Mijn hond is dominant’ is een interpretatie. ‘Mijn hond verstijft wanneer ik zijn bot nader en begint te grommen’ beschrijft wat je daadwerkelijk ziet. Vanuit zo’n concrete observatie kun je veel beter onderzoeken wat er aan de hand kan zijn.
Let ook op kleine veranderingen. Wat gebeurde er vlak voor het gedrag? Op welke afstand? Bij welke persoon of hond? Wat deed jij? En wat gebeurde er vervolgens? Door dit soort patronen te herkennen, leer je niet alleen de lichaamstaal van honden kennen, maar vooral jouw eigen hond beter begrijpen.
Wil je jouw hond nog beter leren begrijpen?
In de Workshop Hondentaal leer je gedrag en lichaamstaal van honden beter herkennen en interpreteren. Je leert onder andere kijken naar subtiele signalen, spanning en communicatie, zodat je eerder kunt herkennen wat je hond je probeert te vertellen.
