Wat is het verschil tussen straffen en corrigeren?
In jouw oren klinkt het misschien anders: je hond straffen of corrigeren. In feite hebben deze twee woorden dezelfde betekenis, namelijk: de hond iets geven waar hij niet op zit te wachten, met als doel om bepaald gedrag te laten afnemen. Moet je je hond wel of niet corrigeren of straffen? Je hond doet vast wel eens iets wat je niet wilt. Dan is corrigeren of straffen voor veel hondeneigenaren een logische reactie. Hoe laat je je hond anders merken dat hij iets niet moet doen?
Laten we beginnen met wat we verstaan onder corrigeren en straffen, want niet iedereen verstaat hieronder hetzelfde.
Hond corrigerende tik
Je kunt een hond op veel verschillende manieren straffen of corrigeren. De meest gangbare (en ouderwetse) manier om een hond te laten stoppen met bepaald gedrag, is door de hond te laten schrikken met een hard geluid of een plantenspuit, of een pijnprikkel toe te dienen zoals een ruk aan de lijn, een tik, een por, de hond bij zijn nekvel pakken, de hond een tik op zijn neus te geven etc.
Een manier van corrigeren (laten schrikken) die ook wordt toegepast, is het corrigeren door middel van een (vervelend) geluid. Hard rammelen met een blikje met steentjes of een sleutelbos op de grond gooien. Een piep of ander hard geluid dat de hond te horen krijgt als hij zich ongewenst gedraagt. Dit is voor veel hondeneigenaren met weinig moderne trainingsvaardigheden, de meest gangbare manier om een hond te corrigeren.
Het is waarschijnlijk de meest voor de hand liggende gedachte, maar het kan vaak anders en beter. Daarvoor moet je wel de nodige kennis in huis hebben over de manier waarop een hond leert en de manier waarop je gedrag kunt beïnvloeden.
Hoe straf je een hond of een puppy?
De meeste hondeneigenaren zullen hun hond weleens straffen of corrigeren wanneer de hond iets deed wat hij niet mocht. Bijvoorbeeld als de hond trekt aan de lijn, door het geven van een ruk aan de lijn. Bedenk goed wat je je hond door middel van een dergelijke aanpak leert:
- Neemt het ongewenste gedrag écht af door deze aanpak?
- Heb je enig idee van de oorzaak van het gedrag van je hond?
- Begrijpt je hond nu welk gedrag er wél van hem verwacht wordt?
- Of ontwikkelt je hond door deze aanpak vooral een angst voor geluiden en maakt het hem vooral onzeker?
Er kleven nadelen aan straffen/ corrigeren van je hond op een dergelijke manier, namelijk:
- Het ‘probleem’ is dat je in zo’n geval afhankelijk wordt van een hulpmiddel.
- De kans bestaat ook dat je steeds hardere rukken moet geven, om hetzelfde resultaat te behalen.
- Bovendien heeft deze toepassing een groot nadeel: het schaadt het vertrouwen van je hond. Jij bent degene die hem dit ‘aan doet’, dus voor jullie onderlinge band zal het niet bevorderend zijn. Er kan bij je hond meer angstig gedrag ontstaan.
Het doel van straffen en belonen, is om ongewenst gedrag te laten afnemen (corrigeren) en gewenst gedrag te laten toenemen (bekrachtigen). Het effect is echter niet altijd gelijk aan het doel. Hoe komt dat en hoe zorg je ervoor dat je je doel bereikt? Kan je je hond leren welk gedrag er wél van hem verwacht wordt?
Hond beloningsgericht trainen (gratis cursus)
Je kunt een hond verkeerd straffen, waardoor ongewenst gedrag niet afneemt. Je kunt een hond ook verkeerd belonen, waardoor gewenst gedrag niet toeneemt.
Is het straffen of corrigeren van je hond echt nodig?
Je zult misschien denken dat het soms echt nodig is, om de hond te straffen met een fysieke terechtwijzing. Je hond bij zijn nekvel pakken of streng toespreken? Toch kan het vaak ook (of beter) op een andere manier. Hiervoor is het nodig om te begrijpen hoe een hond leert. Een nadeel van fysiek straffen is dat een hond ook iets anders leert, namelijk om zijn straf en daarbij degene door wie de straf werd uitgedeeld, te gaan vermijden. Heb je de wens om een goede band met je hond op te bouwen, dan kan fysieke straf daar zeker afbreuk aan doen.
In het geval van een correctie (straf) is het doel om het gedrag te laten afnemen. Echter, bij veel acties die bedoeld zijn als correctie, neemt het gedrag niet af. Denk aan: een hond die trekt en constant ‘gecorrigeerd’ wordt, maar toch doortrekt. Dit heeft te maken met het succes dat een hond ervaart van zijn eigen gedrag. Een hond leert dus niet alleen van onze reactie. Soms is het zelfs beter om helemaal niet te reageren op het gedrag van onze hond:
Aandachtvragend gedrag van je hond negeren?
Hoe efficiënt is het straffen of corrigeren van je hond?
Correcties zijn moeilijk te doseren. De correctie is snel té fors of de correctie heeft eigenlijk geen effect. In het geval van trekken ondanks de correctie, zit er waarschijnlijk ook een belonend component in voor de hond (namelijk: ondanks de correctie, loop je gewoon in hetzelfde tempo door) of de hond snapt het doel van de correctie niet (jouw getrek aan de lijn is dan hooguit een storende factor). Voer je een correctie te fors uit, dan zal je hond angstig worden door de correctie.
Timing van het straffen van je hond
Een hond leert alleen van straf, als hij de straf relateert aan het hetgeen waar je hem voor wilt straffen. Dit betekent dat je hem op herdaad moet betrappen. Je hond kan niet reflecteren op een situatie, achteraf straffen heeft dus geen zin.
Heb je een vraag over het gedrag of de training van jouw hond? Neem gerust even contact op.
Waarom hond niet corrigeren?
Het corrigeren van gedrag, kent ook nadelige effecten, zoals:
- Een hond die vaak wordt gecorrigeerd, kan wantrouwend worden.
- Agressie kan toenemen, door te proberen agressie met agressie te bestrijden, bijvoorbeeld als de hond wordt gecorrigeerd voor bijten.
- Bij veelvoorkomende oorzaken van agressie, zoals angst en onzekerheid, kan een tegenstrijdig effect optreden. Een hond die ongewenst gedrag vertoont vanuit onzekerheid, is niet gebaat bij een aanpak gebaseerd op correcties. Wil je gedrag bij een dergelijke hond oplossen voor de lange termijn, dan zal je aan de slag moeten met de oorzaak van het gedrag en niet met symptoombestrijding. Correcties kunnen leiden tot een toename van angst en onzekerheid.
- Corrigeer je enkel ongewenst gedrag, dan vergeet je een heel belangrijk onderdeel. Namelijk: het aanleren van het gewenste gedrag in diezelfde situatie. Hoe moet de hond zich dan wél gedragen? Dat klinkt logisch, maar is het voor de hond zeker niet.
Een aantal corrigerende ‘hulpmiddelen’ zijn inmiddels bij de wet verboden in Nederland. Zoals de prikband en halsbanden met het gebruik van stroom. Je vindt deze informatie ook in dit artikel over het heropvoeden van een hond.
Hoe leer je je hond anders dat hij iets niet mag?
Om gedrag op een wat creatievere manier te beïnvloeden, zal je wat meer kennis moeten opdoen over training van gedrag. Dit gaat verder dan het aanleren van commando’s en gaat richting gedragstherapie. Hoe zorg je dat je hond doet wat jij wilt?
Probleemgedrag van je hond oplossen
Leg de focus op wat je wél wilt dat de hond doet. Maak je de switch naar gewenst gedrag, dan leer je de hond ook daadwerkelijk wat je van hem verlangt. Waarom is dat handig? Gewenst gedrag kun je belonen en zo is het voor je hond veel leuker om te leren. En voor jou als eigenaar ook, want je hoeft je hond niet steeds te bestraffen en jullie kunnen op een prettige manier met elkaar omgaan.
Betekent dat dat je hond alles mag? Nee. Ongewenst gedrag kan je beter voorkomen dan bestraffen. Dit kan je doen door je hond op de juiste manier te begrenzen. Ook bij honden is voorkomen altijd beter dan genezen. Bovendien zal je hond gedrag dat voor hem succesvol is (geweest), blijven herhalen als hij de kans krijgt.
Heb je een vraag over het gedrag of de training van jouw hond? Neem gerust even contact op.
Je hond feedback geven
Ik hoop dat je zelf ook niet bent grootgebracht met alleen maar straf, of dat je op je werk constant te horen krijgt wat je NIET goed doet. Straf werkt over het algemeen niet erg motiverend en is niet goed voor je zelfvertrouwen, dat is voor honden niet anders. Leer je hond dus vooral wat je wél van hem wilt. Doet hij iets fout? Kijk of je het kunt ombuigen naar gedrag dat je kunt belonen. “Niet zo, maar zo”. Dat kunnen we ook wel feedback noemen. Je ziet hier hoe je dit in de praktijk kunt toepassen:
Hond ‘nee’ aanleren (incl. gratis video)
Zelfs een commando waarbij je wilt dat je hond stopt met zijn gedrag, iets niet pakt etc. kan je op een positieve manier aanleren. Ook ‘probleem’ gedrag kan je veranderen op een diervriendelijke manier die je hond begrijpt:
