Misschien heb je er weleens over gehoord: een hond kan overprikkeld raken. Maar waar raakt een hond door overprikkeld en hoe weet je dat dit aan de hand is? Een overprikkelde hond heeft op dat moment meer prikkels te verwerken dan hij goed aankan. Je kunt dit bijvoorbeeld merken doordat je hond steeds drukker wordt, gaat happen, in de lijn bijt, slecht kan luisteren of juist moeite heeft om tot rust te komen.
Overprikkeling betekent niet automatisch dat een hond te veel energie heeft. Juist de combinatie van prikkels, spanning, activiteit en onvoldoende herstel kan ervoor zorgen dat een hond steeds voller raakt. Op deze pagina lees je hoe je overprikkeling bij je hond kunt herkennen, waardoor een hond overprikkeld kan raken en wat je kunt doen om hem weer tot rust te helpen.
Heb je een jonge hond? Lees dan ook hoe je een overprikkelde puppy kunt herkennen en kalmeren.
Wat zijn de symptomen van overprikkeling bij een hond?
Een hond die overprikkeld raakt tijdens het wandelen, is vaak niet meer rustig, ontspannen of geconcentreerd. De symptomen van een overprikkelde hond kunnen per hond en per situatie verschillen. Hij kan verschillend gedrag laten zien, zoals bijv:
- Bijten in de lijn
- Happen in voeten of kleding
- Gras of planten eten
- Graven
- Rondjes rennen of heel druk doen
- Geïrriteerd reageren
Bij puppy’s kan overprikkeling zich onder andere uiten in druk gedrag, blaffen en happen. Lees ook wat er kan spelen als je puppy blaft en naar je hapt.
Waardoor raakt een hond overprikkeld?
Een hond raakt vaak niet overprikkeld door één enkele gebeurtenis. Meestal is er sprake van een opeenstapeling van prikkels en spanning, waarbij de hond tussendoor onvoldoende tijd krijgt om te herstellen. Denk bijvoorbeeld aan een drukke wandeling met veel honden, verkeer en mensen, gevolgd door spelen, bezoek in huis of een training. Iedere afzonderlijke activiteit hoeft niet te veel te zijn, maar bij elkaar kan de belasting voor jouw hond wel te groot worden.
Ook positieve gebeurtenissen kunnen voor veel opwinding zorgen. Spelen met andere honden, een lange wandeling, trainen of meegaan naar een nieuwe omgeving kan leuk zijn én tegelijkertijd veel van een hond vragen. Hoe snel een hond overprikkeld raakt, verschilt per individu. Leeftijd, karakter, prikkelgevoeligheid, eerdere ervaringen, slaap en herstel spelen allemaal een rol. Ook angst, langdurige stress, pijn of lichamelijk ongemak kunnen ervoor zorgen dat een hond minder goed met nieuwe prikkels kan omgaan.
Daarom helpt het om niet alleen te kijken naar wat er gebeurde vlak voordat je hond overprikkeld raakte. Kijk ook naar de uren of zelfs dagen ervoor. Heeft je hond veel meegemaakt? Goed geslapen? Genoeg kunnen herstellen? Door naar de totale belasting te kijken, wordt vaak duidelijker waarom je hond op het ene moment prima met een situatie om kan gaan en op een ander moment ineens overprikkeld raakt.
Prikkelgevoelige hond
Sommige honden reageren sterker op prikkels uit hun omgeving dan andere honden. Ze merken bijvoorbeeld beweging, geluiden, geuren, mensen of andere honden snel op en kunnen moeite hebben om deze informatie weer los te laten. Een prikkelgevoelige hond is niet automatisch een overprikkelde hond. Wel kan een hond die veel prikkels opmerkt sneller overprikkeld raken, zeker wanneer verschillende gebeurtenissen elkaar opvolgen en er tussendoor weinig gelegenheid is om te herstellen. Daarom is het bij een prikkelgevoelige hond extra belangrijk om te kijken naar de balans tussen wat je hond gedurende de dag meemaakt en hoeveel rust en herstel daar tegenover staat.
Hoe herken je dat jouw hond prikkelgevoelig is?
Het is niet altijd duidelijk dat een hond gevoelig of snel geprikkeld is. Soms kunnen de uitingen van het gedrag ons op een ander spoor zetten. Bijvoorbeeld omdat we de indruk krijgen dat de hond zijn energie niet kwijt kan, doordat hij juist drukker wordt. Het kan zo lijken dat de hond tijdens drukte weinig spanning ervaart, maar toch gespannen raakt. Daar kan een hond soms zeer subtiel uiting aan geven, waardoor prikkelgevoeligheid niet altijd als zodanig wordt herkend.
Zoals hierboven omschreven, kan de ‘oorzaak’ van de gevoeligheid te maken hebben met de herkomst van de hond (ras of erfelijke aanleg). Een prikkelgevoeligheid kan ook ontstaan door (fysiek) ongemak. Een hond met pijn, is prikkelgevoeliger. Ga maar na, als je jezelf niet lekker voelt, heb je ook een kort lontje. Twijfel je of je hond mogelijk iets onder de leden heeft, ga dan allereerst op zoek naar de oorzaak.
Is mijn hond prikkelgevoelig door pijn? →
Wat typeert een gevoelige hond?
De juiste balans tussen uitdaging en rust is voor iedere hond van belang, maar vooral voor een gevoelige hond.
- Gevoelig voor prikkels
- Heeft een langer herstel na drukte
- Gedijt goed in een prikkelarme omgeving
- Houdt van routine
- Kan mentaal en fysiek last krijgen van een prikkelrijke leefomgeving
Voldoende rust zal een positieve invloed hebben op de emotionele toestand van de hond en daarmee ook op het gedrag en de gezondheid.
De juiste bezigheden voor je hond →
Je hond goed leren kennen en inzien bij welke omstandigheden hij het beste gedijt, is belangrijk voor een fijn samenzijn met je hond. De juiste balans kan allerlei ongewenste gedragingen voorkomen of oplossen. Zoals de ene persoon gevoeliger is dan de andere, zijn sommige honden ook gevoeliger dan anderen. Dit is een eigenschap, niet iets waar de hond zelf voor kiest. “Doe eens niet zo gevoelig” is dus geen optie. Je bent het, of je bent het niet. Een gevoelige hond is niet beter of slechter. Of een hond goed gedijt, heeft vooral ook te maken met de omgeving waarin hij leeft. Bij elke hond is het belangrijk dat je goed naar je hond leert kijken en rekening houdt met het gevoel van je hond.
Overprikkelde hond kalmeren
Hoe doe je dat, je overprikkelde hond weer tot rust laten komen?
- Laat hem even uitrazen
- Zet het gedrag om in een rustige (!) activiteit
Uiteraard kan je proberen de overprikkeling een volgende keer te voorkomen, bijv. door:
- Wandelingen kort en ontspannen houden
- Drukke activiteiten vermijden
- Snuffelen tijdens de wandeling aanmoedigen
Hond overprikkeld tijdens wandelen
Het kan een uitdaging zijn om een overprikkelde hond uit te laten. Een lijn werkt natuurlijk beperkend en kan ervoor zorgen dat de aangelijnde hond niet het gedrag kan vertonen (bijvoorbeeld rondjes rennen) dat hij op dat moment graag wil. Even ‘gek doen’ kan ervoor zorgen dat de hond kan ontladen of ontprikkelen. Is de hond aangelijnd, probeer dan de hond op een andere manier tot rust te laten komen. Zodat het gedrag vanuit overprikkeling stopt.
Zorg dat je de wandeling ontspannen houdt en maak bij voorkeur gebruik van een langere hondenriem. Laat je hond vooral lekker snuffelen, dit werkt stressverlagend én kost hem veel energie. Twee vliegen in één klap dus. Ga na of je hond zijn energie voldoende kwijt kan op een dag en voldoende goede rust krijgt. Die balans vinden voor jouw hond is belangrijk.
Deze gedragingen kunnen natuurlijk ook voortkomen vanuit een andere motivatie. Wil je hier hulp bij, dan kan je op zoek gaan naar een goede gedragstherapeut. Je kunt altijd even contact met mij opnemen.
Hoe merk je dat een puppy overprikkeld is?
Een overprikkelde hond kan gaan grommen, happen of bijten. Bij pups is het vaak een teken van overprikkeling wanneer je pup heel hard begint te bijten. Maar ook volwassen honden kunnen happen in kleding of ledematen bij overprikkeling.
Overprikkelde hond medicatie
Er zijn voor honden veel stressverlagende middelen verkrijgbaar. Zorg eerst dat je de basis goed hebt voor jouw hond; de juiste combinatie tussen uitdaging en ontspanning. Sommige honden zijn erg prikkelgevoelig en raken snel overprikkeld. Naast de nodige aanpassingen, kan je ondersteunende middelen gebruiken, zoals Bach bloesem druppels, Adaptil verstuiver (feromonen) of Zylkène.
Bovengenoemde middelen zijn vrij verkrijgbaar en dus te bestellen zonder dierenartsbezoek. Échte medicatie gaat in overleg met je dierenarts na advies van een goede gedragstherapeut.
