Heropvoeding hond
Als je geïnteresseerd bent in het heropvoeden van je hond, dan is er waarschijnlijk bepaald gedrag dat je zou willen verbeteren bij een hond die geen pup meer is. Of wil je meer lezen over de opvoeding van je pup?
Een heropvoeding van een hond kan gewenst zijn als er in de eerdere opvoeding van de hond dingen zijn misgelopen, of als de hond misschien nooit een goede opvoeding gehad heeft.
Meld je gratis aan voor voor onze mini cursus ‘controle over je hond’
Wil je een vraag stellen over het gedrag of de training van je hond? Neem dan gerust even contact met me op.
Goed gedrag, is subjectief
Er bestaat niet zoiets als ‘het optimale gedrag voor een hond’, want elke hondeneigenaar heeft zijn eigen wensen. Het is dus allereerst belangrijk om in kaart te brengen hoe je wilt dat je hond zich gedraagt. Daarbij is het belangrijk:
- Voorkom gedrag dat jij ongewenst vindt
- Lok gedrag uit dat voor jou gewenst is en beloon dat
Wat je aandacht geeft, groeit. Dit gaat ook op voor het gedrag van je hond. Gedrag dat je hond vaak vertoont, blijft in stand. Dit geldt ook voor gedrag van je hond dat voor jou ongewenst is. Vandaar dat het belangrijk is, om dat gedrag zoveel mogelijk te voorkomen. Focus op het gedrag dat jij graag ziet.
- Onderzoek hoe je jouw hond kunt motiveren
Gedrag dat voor jouw hond belonend is, zal hij graag vertonen. Gedrag kan voor je hond belonend zijn, doordat jij het beloont (bewust of onbewust), doordat een ander het beloont of doordat het gedrag voor je hond zelfbelonend is. Je hebt dus niet altijd zelf volledig in de hand, welk gedrag je hond (zichzelf) aanleert.
Dominante hond heropvoeden
Heb je de indruk dat je hond dominant gedrag vertoont, of heb je te horen gekregen dat je hond dominant gedrag vertoont? Dominantie speelt bij honden soms een rol, maar alleen in relaties. Honden kunnen dus enkel dominant zijn ten opzichte van een andere hond, waar ze een relatie mee hebben. Met andere woorden: een hond die ze goed kennen. De andere hond zal zich onderdanig opstellen. Dominant gedrag zie je dan doordat de onderdanige (submissieve) hond de dominante hond de bek likt bijvoorbeeld. Een hond is nooit een dominante hond is alle relaties, maar kan dominant zijn t.a.v. een specifieke andere hond. Een dominante hond gedraagt zich zelfverzekerd en rustig, maar zeker niet gespannen of agressief. De vraag is dus of jouw hond echt een dominante hond is, als je dit zo leest. Veel ongewenst gedrag wordt namelijk toegeschreven aan dominantie, maar is dat geenszins. Als jouw hond sociaal onhandig is naar andere honden, blaft of zich agressief gedraagt, dan is er iets anders aan de hand.
De hondentraining die vroeger standaard was is anders dan die van nu. Wat is de manier van trainen van vroeger, en welke manier van trainen wordt nu toegepast?
Een hond opvoeden, hoe deden we dat vroeger?
Er was eens een tijd waarin… we werden uitgenodigd voor de eerste les van de puppycursus met een slipketting. Dat kan je je nu niet meer voorstellen, maar toen was dat normaal. Waarom was deze ‘hondentraining’ vroeger normaal en nu niet meer?
Vroeger (zo’n 30 jaar geleden) werd gedacht dat honden dominant wilden zijn, ofwel: altijd de baas probeerden te spelen. Er werd dus gedacht: een hond moet je flink onder de duim houden.
De wetenschappelijke achterliggende gedachte kwam naar aanleiding van de dominantie theorie, een resultaat van een onderzoek van de Zwitserse zoöloog Schenkel. Hij had in 1947 het gedrag van tien wolven op een oppervlakte van 10 bij 20 meter in de dierentuin van Basel bestudeerd. Schenkel zag bij de wolven een duidelijke hiërarchie en door dominantie gevormde rangorde. Voor de wolven die hij als leider beschouwde, introduceerde hij in zijn studie de term alfawolf. Verschillende wetenschappers en onderzoekers namen dit dominantie model over.
Achterhaalde theorieën hondentraining
Daarmee werd het dominantie-model hét verklaringsmodel voor het sociale gedrag van wolven en honden. Via televisie, zoals in Nederland Martin Gaus, John Fisher in Engeland en recentelijk nog ‘hondenfluisteraar’ Cesar Millan in Amerika werd het gemeengoed bij het grote publiek. Schenkels observaties van het gedrag van tien wolven op een zeer klein oppervlak hebben tientallen jarenlang het beeld dat tal van mensen hebben van het gedrag van onze honden volledig bepaald. En, nog steeds, is het spraakgebruik van de gemiddelde hondenbezitter doordrenkt van dominantie-denken.
In de jaren zeventig werden deze ideeën door vooruitstrevende hondentrainers en gedragstherapeuten geprojecteerd op de relatie mens-hond. Wilde men een brave, gehoorzame hond hebben, dan was het nodig dat de hond de mens als roedelleider, als alfa beschouwde. De enige manier waarop je dat als baas voor elkaar kon krijgen, zo dacht men, was door je te gedragen zoals een hondse roedelleider dat zou doen: je moest bij alles het initiatief nemen en (letterlijk) de hoogste plaats innemen.
Moderne hondentraining
Naarmate het onderzoek naar honden- en wolvengedrag vorderde, werd duidelijk dat de praktijk verschilde van de theorie en dat het gedrag dat in de dierentuin was geturfd soms totaal verschilde van het gedrag dat in het wild werd waargenomen.
In 1999 publiceerde David Mech het artikel “Alpha status, dominance, and division of labor in wolf packs” waarin hij vertelde dat het door hem zo verbreid geraakte concept van de alfa wolf helemaal niet klopte. Er is geen sprake van een lineair hiërarchische gevormde groep, met een dominante alfa aan de top die zich naar die positie toe heeft gevochten. Wolven vormen gewoon een gezin, net zoals wij mensen: pa, ma en de kinderen. Er is daardoor wel een zekere hiërarchie, omdat de ouders nu eenmaal ouder en wijzer zijn, en de kinderen van leeftijd verschillen. Maar meer ook niet. Onderlinge conflicten zijn er eigenlijk niet of nauwelijks. Er is, zo ziet men nu, een vertekend beeld ontstaan doordat de wolf vooral in gevangenschap is bestudeerd.
Opvattingen hondentraining vroeger en nu
Bradshaw en collega’s stellen nu dat het gedrag van honden onderling of naar mensen toe, inclusief agressie, niet voortkomt uit een ingebouwd verlangen om hogerop te komen. Zij zijn van mening dat het gemotiveerd wordt door de waarde die dingen hebben voor een hond en gereguleerd wordt door opgedane leerervaringen en daarmee gepaard gaande associaties en verwachtingen.
Gedrag dat mensen meestal als ‘dominant’ betitelen – aanstoten, drammen, blaffen, grommen, bijten – komt bijna altijd voort uit emoties zoals wanhoop, angst en frustratie. Het komt bovendien zelden uit de lucht vallen. Meestal treedt het alleen op omdat eerdere, subtielere pogingen tot communicatie niet gezien, niet gehoord, niet begrepen of bewust genegeerd zijn. Het is dus belangrijk subtiele signalen bij je hond te leren herkennen. Sinds de jaren negentig is ook duidelijk aan het worden dat er meer overeenkomsten zijn tussen mensen en dieren in het emotionele systeem. We leren op dezelfde manier. Honden hebben ook emoties.
Dominantie bestaat nog steeds, maar niet in de zin dat de hond altijd de baas wil zijn in huis. In het algemeen gebruiken biologen en ethologen de term ‘dominant’ eigenlijk alleen in relatieve zin, om de verhouding tussen twee individuen weer te geven. Lees hier meer over dominantie bij honden.
Bron wetenschappelijke informatie: https://www.elianhattinga.nl/wp-content/uploads/2017/06/Dominantie-2010-compleet.pdf
Hulpmiddelen hondentraining
Tegenwoordig bestaan er zogenaamde ‘trainingslijnen’ (de moderne versie van de slipketting), anti trektuigen en anti-blaf banden. Waar trainen we de hond in? Een hulpmiddel traint je hond niet. Een hulpmiddel kan je hond wel leren om te vermijden. Het hulpmiddel veroorzaakt lichamelijk ongemak, door middel van een piep, schok of vervelende druk. Inmiddels zijn een aantal hulpmiddelen verboden, zoals de prikband (sinds 1 juli 2018) en het gebruik van hulpmiddelen met een elektrische schok (sinds 1 januari 2022). Een hulpmiddel leert je hond dus meestal geen langdurig ander gedrag.
Heropvoedingskamp honden
Zou jij je hond naar een heropvoedingskamp voor honden willen sturen, of zou je met je hond naar een heropvoedingskamp voor honden willen gaan?
Heropvoeding hond intern
Je hond laten trainen door een ander kan nuttig zijn, maar je kunt dit ook heel goed zelf met behulp van de juiste begeleiding. Ook als je je hond naar een intern heropvoedingskamp voor honden stuurt, zal je moeten leren hoe je zelf je hond kunt begrijpen en hoe je je hond de juiste sturing geeft als hij terug komt van het heropvoedingskamp voor honden. Laat je je hond intern heropvoeden, kijk dan goed welke hondenprofessional je daarvoor uitkiest.
Hond laten heropvoeden
Een training is nooit eenmalig en definitief. Als je de training die je hond van iemand anders heeft gekregen, dus niet juist opvolgt, zal hij vervallen in zijn oude gedrag. Een heropvoedingskamp voor honden waar je hond wordt getraind, is vaak kostbaar. Een heropvoedingskamp voor honden waar je zelf aanwezig bent om te leren en om je hond te trainen, kan nuttig zijn om de juiste kennis en kunde op te doen. Besef je wel dat training tijd kost. Dus ook hier zal je nadien de juiste aanpak en training moeten voortzetten.
Honden heropvoeden in roedel
Wil je je hond (laten) heropvoeden in een roedel, dan heb je deze wens waarschijnlijk omdat jouw hond nu (nog) niet voldoende sociaal vaardig is. Het contact en de interactie met andere honden verloopt nog niet naar wens? Je hond kan veel leren van andere honden in een roedel, maar dit betekent wel dat alle honden in deze roedel heel stabiel moeten zijn. Niet elke hond is geschikt voor een heropvoeding in een roedel. Soms is een uitlaatservice of dagopvang geschikt voor een heropvoeding van jouw hond in een roedel. Dit is afhankelijk van de wijze waarop jouw hond zich gedraagt naar andere honden. Besef je ook hier dat het niet wil zeggen, dat als jouw hond eenmaal goed gewend is aan de honden in deze roedel, dat hij dan tijdens je wandelingen probleemloos reageert op alle andere honden die je gaat tegenkomen. Vreemde honden zijn voor veel honden echt iets anders dan de honden in een roedel.
Goede interacties tussen honden leren herkennen
Oudere hond heropvoeden
Een hond is nooit te oud om te leren. Je kunt een oudere hond dus zeker heropvoeden. Wat wil je de hond aanleren en afleren? Daar begint het mee. Maak een lijstje met wat je je hond wilt leren en wat je prioriteiten zijn. Komt de hond uit een gezinssituatie, of bijvoorbeeld uit de broodfok of uit een buitenlands asiel? Dit maakt een verschil, het bepaalt namelijk in hoeverre je hond aan nieuwe dingen moet wennen. Wennen kost tijd. Ook als je hond nog moet wennen, kan je je hond heropvoeden, maar houd er rekening mee dat een hond pas echt kan leren als hij zich voldoende ontspannen voelt en zich kan concentreren op een nieuwe taak.
Zelf je hond heropvoeden met de juiste kennis en kunde
Op de lange termijn heb je er het meeste aan, om zelf de juiste kennis en kunde op te doen over het gedrag van je hond, het leren begrijpen van je hond en het beïnvloeden van zijn gedrag. Alles begint met het begrijpen van de communicatie van je hond:
